دوران بارداری می‌تواند شیرین‌ترین و در عین حال غیر قابل پیش بینی‌ترین روزهای زندگی شما باشد. حتماً این روزها تجربه کرده‌اید که یک روز پر انرژی هستید و همه چیز خوب پیش می‌رود؛ اما فردای آن روز با حالت تهوع از خواب بیدار می‌شوید، بی حوصله‌اید و حتی انرژی ندارید از تخت خواب بلند شوید. یا بخاطر حالت تهوع، چند وقت است که درست نخوابیده‌اید.

حالت تهوع، یکی از این اتفاقات پیش بینی نشده و صد البته ناخوشایند دوران بارداری است. مخصوصاً اگر شاغل باشید یا زمان زیادی را بیرون از خانه سپری ‌کنید، این حالت می‌تواند حسابی شما را خسته و کلافه ‌کند؛ اما نگران نباشید! بعد از خواندن این مقاله با دلایل و راهکارهای رفع سریع حالت تهوع آشنا می‌شوید و از آن‌ها برای رهایی از این مشکل استفاده می‌کنید.

 

تهوع بارداری در شب؛ آغازی برای شب بیداری‌های قبل از تولد فرزند

به حالت تهوع در بارداری، بیماری صبحگاهی هم گفته می‌شود!!

احتمالاً زمانی که این اسم را انتخاب می‌کردند، خانم هایی که از شب قبل حالت تهوع داشتند بی حوصله‌تر از آن بودند که بخواهند درنظر سنجی شرکت کنند.

درست است که تعداد مادرانی که صبح‌ها دچار حالت تهوع می‌شوند بیشتر است و این حالت سرکار یا بیرون از خانه بسیار اذیت‌ کننده‌ است؛ اما نباید از خانم‌های بارداری که صبح حال‌شان خوب است و مشکلی ندارند ولی شب‌ها دچار حالت تهوع می‌شوند و خواب‌شان بهم می‌ریزد هم غافل شویم.

از طرف دیگر برخی سریع دست به کار می‌شوند و حالت تهوع در شب را به هوش بالا یا جنسیت فرزند ربط می‌دهند، که البته هیچ مطالعه‌ای آن را تایید نمی‌کند.

اما هر مشکلی راه‌کاری دارد، بنابر این در ادامه به درمان‌های خانگی تهوع بارداری می‌پردازیم تا کنترل شرایط را در دست بگیرید؛ فرقی نمی‌کند شب باشد یا روز.

مقاله‌ی پیشنهادی: تغذیه در بارداری؛ پاسخ به پرسش‌های شما

 

حالت تهوع بارداری از چه زمانی شروع می‌شود؟

زمان شروع حالت تهوع

طبق گزارش انجمن بارداری آمریكا، بیش از 50 درصد از زنان باردار در دوران بارداری حالت تهوع و استفراغ را تجربه می كنند.

به همین دلیل برعکس بسیاری از خانم‌ها که اولین بار با داشتن حالت تهوع، قند توی دلشان آب شده که ممکن است خبری باشد، برخی خانم‌های باردار هم هیچ وقت حالت تهوع را تجربه نمی‌کنند. (خوشبحال‌شان!)

بیماری صبحگاهی یا همان حالت تهوع بارداری، معمولاً در 3 ماهه اول بارداری رخ می دهد و به مرور در سه ماهه دوم کم‌تر می‌شود؛ اما به ندرت ممکن است این حالت در تمام دوران بارداری ادامه پیدا کند.

پس یادتان باشد که خودتان را با افراد دیگر مقایسه نکنید. تغییرات بدن هرفرد در این دوران می‌تواند متفاوت باشد. پس اگربارداری شما با خواهرتان، دوست یا دخترخاله‌تان متفاوت است جایی برای نگرانی وجود ندارد.

خب قبل از اینکه به سراغ دلایل تهوع بارداری برویم، یک خبر خوب به شما بدهیم؛

برخی از مطالعات نشان می‌دهند که بیماری صبحگاهی نشانه‌ای از یک بارداری سالم است و احتمال سقط جنین را در مقایسه با بارداری‌های بدون تهوع یا استفراغ را کم‌تر می‌کند، پس می‌ارزد که سختی‌هایش را به جان بخرید. البته بعد از این مقاله دیگر قرار نیست سختی در کار باشد. 

 

اما چرا در این دوران دچار حالت تهوع می‌شویم؟

هیچ کس به طور دقیق دلیل آن را نمی‌داند؛ اما احتمال می‌رود زیر سرِ یکی از موارد زیر باشد:

  1. یکی از تغییرات بارز این دوران که بر هیچ کس پوشیده نیست، افزایش هورمون ها به ویژه استروژن، پروژسترون و HCG است. این هورمون‌ها تغییراتی در فعالیت‌های گوارشی ایجاد می‌کنند که یکی از آن‌ها می‌تواند حالت تهوع باشد.
  2. جنین شما تمام انرژی خودش را از بدن شما تامین می‌کند؛ بنابراین قند خون شما ممکن است خیلی سریع پایین بیاید و حالت تهوع ایجاد شود.
  3. نظریه دیگر در که مورد تهوع در اوایل بارداری نقش دارد ، مربوط به حس بویایی است. این حس در دوران حاملگی حساس‌تر از قبل می‌شود و می تواند احساس تهوع را افزایش دهد.

اما این حالت تهوع خیلی هم بی‌حکمت نیست، از آنجایی که می‌دانم منتظر راه‌های کنترل و درمان حالت تهوع هستید اول آن‌ها را باهم مرور کنیم و بعد به حکمت بیماری صبحگاهی می‌پردازیم.

 

7 راهکار درمان خانگی حالت تهوع بارداری در خانه

اگرچه این حالت در بسیاری افراد زود گذر و خفیف است؛ اما بر اساس گفته‌ی دکتر مارجوری گرینفیلد، متخصص زنان، 70 درصد از زنان در اوایل بارداری دچار حالت تهوع می‌شوند و 50 درصد واقعاً استفراغ می‌کنند. این قضیه می‌تواند بسیار انرژی‌بر باشد و باعث بی حالی و خستگی فرد شود.

در اینجا برای به حداقل رساندن علائم ناخوشایند تهوع در دوران بارداری به 7 راهکار کاربردی می‌پردازیم که می‌توانید از آن‌ها استفاده کنید.

 

1. چشمان خود را ببنید، چند نفس عمیق بکشید و استراحت کنید!!

درمان تهوع بارداری با داشتن خواب کافی

بسیاری از پزشکان معتقدند بهترین راه برای فرار کردن از دست تهوع، خوابیدن است. لازم نیست کارخاصی بکنید، فقط بخوابید. به همین سادگی!! اما اگر در حال حاضر فرزند کوچکی دارید و خیلی کم فرصت برای خوابیدن پیدا می‌کنید، از مادر یا دوستان خود کمک بخواهید تا برای چند ساعت در روز هم که شده بیش‌تر استراحت کنید.

چرت زدن در طول روز هم می‌تواند کمک کننده باشد. اما سعی کنید بلافاصله بعد از غذا نخوابید؛ چون می‌تواند حالت تهوع شما را افزایش دهد.

اگر مشکل خواب دارید، به هیچ عنوان خودسرانه از قرص خواب استفاده نکنید و حتماً قبل از مصرف با پزشک‌تان مشورت کنید.

 

2. برای مدت طولانی گرسنه نمانید؛ وعده‌های‌ کم حجم و پراکنده بخورید.

  • درست است که هنگام حالت تهوع، میل به خوردن هیچ چیزی ندارید؛ اما معده‌ی شما وقتی مدت طولانی خالی می‌ماند، اسید بیش‌تری تولید می‌کند و احساس تهوع بدتر می‌شود. پس این تصور که اگر چیزی نخورید و معده‌ی شما خالی باشد استفراغ نمی‌کنید را کنار بگذارید. وعده‌های کوچک اما پراکنده میل کنید؛ تا مواد غذایی در معده‌ی شما باقی بماند و احتمال استفراغ کم شود.

 

  • اگر دچار تهوع صبحگاهی هستید، همیشه چند عدد بیسکوییت ترد نمکی یا بیسکویت ساده در کنار تخت یا محل خواب‌تان داشته باشید و صبح‌ها قبل از هر کاری آن را میل کنید. این کار در کاهش حالت تهوع شما می‌تواند بسیار کمک کننده باشد.

 

  • مصرف میوه‌های غنی از پتاسیم مانند سیب، گلابی، موز یا هر مرکبات دیگری در صبحانه، می‌تواند به شما کمک کند که سریع‌تر احساس خوشایندی پیداکنید. همچنین پتاسیم موجود در این میوه‌ها ممکن است از بیماری صبحگاهی هم جلوگیری کند.

 

  • مصرف کربوهیدرات ها مانند سیب زمینی پخته شده، برنج و نان تست خشک اغلب گزینه‌های مناسبی برای طول روز هستند.

 

  • همچنین خوردن میان وعده با پروتئین بالا قبل از خواب، به تنظیم قند خون شما در طول شب کمک می کند.

 

  • غذاهای چرب و تند و مصرف کافئین، احتمال تحریک ترشح اسید معده را افزایش می دهد. پس بهتر است این غذاها کم‌تر مصرف شوند.

 

3. یک عطر خوشبو در کنارتان بگذارید.

  • اگر باردار هم نباشیم، برخی بوها می‌تواند حال ما را بد کند. حتی برخی عطرها هم ممکن است برای ما ناخوشایند باشد. اما در دوران بارداری حس بویایی از قبل هم قوی‌تر می‌شود و بعضی بوها می‌تواند علائم را بدتر کند. پس بهتر است از این قدرت حداکثر استفاده را بکنید.

پنجره ها را باز کنید و بگذارید کمی هوای تازه وارد اتاق شما شود یا به پیاده روی بروید. اما اگر امکانش را ندارید، یک لیمو ترش تازه یا عطرهایی مانند عصاره‌ی لیمو و رزماری را بو کنید و تاثیر آن را ببینید.

  • اگر به بوی غذاها حساس هستید، به شما توصیه می‌کنیم حتماً آن را به صورت سرد هم میل کنید. معمولاً سرد شدن غذا به کاهش بو و تحمل بهتر آن کمک می کند.

 

4. مصرف زنجبیل را فراموش نکنید.

  • استفاده از زنجبیل برای کمک به هضم و کاهش ناراحتی‌های گوارشی پیشینه‌ای طولانی دارد. مطالعات هم نشان داده‌اند که مصرف زنجیبل می‌تواند به تسکین علائم تهوع کمک کند. بنابراین می‌توانید مصرف چای زنجبیل و زنجبیل تازه در غذا یا همراه با آب را در برنامه‌ی خود بگذارید یا همیشه درکنارتان، شیرینی زنجبیلی یا کوکی زنجبیلی بگذارید و به عنوان میان وعده میل کنید.
  • چای نعناع هم تا حدودی می‌تواند به آرام شدن معده‌ی شما کمک کند.

 

5. درصورت نیاز با مشورت پزشک‌تان مکمل مصرف کنید.

  • مصرف ویتامین B6 تاحدودی می‌تواند به کاهش حالت تهوع کمک کند.
  • بعضی اوقات مکمل‌ آهنی که در دوران بارداری تجویز می‌شود، می‌تواند منجر به حالت تهوع شود. بنابراین پزشک شما ممکن است مکمل‌ شما یا زمان مصرف آن را تغییر دهد تا این حالت در شما کم‌تر شود پس حتماً پزشک‌تان را در جریان بگذارید.
یادتان باشد در دوران بارداری، مکمل‌های‌تان را فقط زیر نظر پزشک استفاده کنید.

 

6. در طول روز مایعات کافی بنوشید

رفع تهوع بارداری با مصرف مایعات کافی

  • برای حفظ سلامتی، به خصوص در دوران بارداری هیدراته بودن بسیار مهم است.ممکن است مصرف هشت لیوان آب در روز در حالی که دچار حالت تهوع هستید، دشوار باشد، اما کمبود آب بدن می تواند احساس تهوع را تشدید کند.
  • اضافه کردن سرکه سیب یا آبلیمو و عسل به آب، آن را خوش طعم تر می‌کند و تمایل شما را به نوشیدن بیش‌تر می‌کند.
  • مکیدن مکعب های یخ ساخته شده از آب یا آب میوه نیز یک روش مؤثر برای تامین آب مورد نیاز است.
  • مصرف مایعات همراه با وعده غذایی توصیه نمی‌شود و مایعات باید در فواصل بین وعده‌های اصلی مصرف شود.

 

7. لباس های گشاد و راحت بپوشید

لباس‌های تنگ علائم تهوع را بدتر کند. زنانی که در دوران بارداری حالت تهوع را تجربه می کنند، با پوشیدن لباس های گشاد، علائم تهوع کم‌تری را نشان داده‌اند.

پس راحت‌ترین لباس‌تان را بپوشید و از این رهایی لذت ببرید.

 

هیچ چیز بی حکمت نیست؛ حتی حالت تهوع شما

برخی از متخصصان معتقدند، بیماری صبحگاهی نوعی سازگاری تکاملی برای محافظت مادران باردار و نوزادان‌شان را از مسمومیت غذایی است.

بسیاری از غذاها مثل تخم مرغ، گوشت یا جوانه‌های خام و نیم پز می‌توانند حاوی میکروب و آلودگی باشند. ما بخاطر سیستم دفاعی‌ای که داریم می‌توانیم با این میکروب‌ها یا سموم مبارزه کنیم اما جنین با مقدار کمی از این سموم ممکن است آسیب ببیند.

قوی شدن حس بویایی و یا حالت تهوع مادران کمک می‌کند بجای تمایل به این مواد، غذاهایی با خطر آلودگی کم‌تر مثل برنج، نان و کراکر را ترجیح بدهد و از خودشان و جنین محافظت کنند.

جالب است بدانید که جنین در هفته‌های 6 تا 18 بارداری در برابر سموم آسیب پذیرتر است و این زمان دقیقاً اوج بیماری صبحگاهی می‌باشد.

همچنین تحقیقات نشان داده اند كه حالت تهوع و استفراغ در دوران بارداری نشانه‌ی خوبی است و با كم‌تر شدن خطر بارداری ناموفق همراه است.

 

اگر حالت تهوع نداشته باشم، مشکلی وجود دارد؟

نداشتن تهوع در بارداری

برخی افراد داشتن تهوع در دوران بارداری را نشانه‌ی سلامت یا هوش بالای فرزند می‌دانند، به همین دلیل افرادی که حالت تهوع ندارند اغلب بسیار نگران این موضوع هستند. اما باید بدانید که شرایط هر فرد در بارداری با فرد دیگر متفاوت است و تا کنون هیچ مطالعه‌ای این گفته را اثبات نکرده است. پس نداشتن حالت تهوع نه تنها ربطی به مشکلات جنین ندارد، بلکه یک مسئله کاملاً طبیعی است. خیلی از مادران آرزو دارند جای شما باشند پس بدون دلیل خودتان را نگران نکنید و از این دوران شیرین لذت ببرید.

مقاله‌ی پیشنهادی: بهترین میوه‌های برای دوران بارداری

 

چه زمانی بهتر است به پزشک مراجعه کنم؟

حدود 1-2 درصد از کل زنان باردار نوعی بیماری بسیار نادر به نام Hyperemesis gravidarum، که شکل بسیار شدید تهوع صبحگاهی است را تجربه می‌کنند.

به طور معمول این علائم شدید شامل موارد زیر است:

  • خطر جدی کم آبی و کاهش وزن (به دلیل استفراغ شدید نمی تواند مایعات مصرفی را در بدن نگه دارد)
  • قلیایی شدن خون (افت خطرناک اسیدیته طبیعی خون)
  • کاهش میزان پتاسیم خون

اگر چه این علائم در 90 درصد موارد تا ماه پنجم بارداری از بین می‌رود اما اگر علائم شدید باشد، باید سریعاً به پزشک مراجعه کنند. در بعضی موارد، ممکن است نیاز به بستری شدن در بیمارستان و درمان با مایعات داخل وریدی باشد.

 احتمال ایجاد آسیب به کودک در این بیماری بسیار اندک است. اما اگر مادر در دوران بارداری دچار کاهش وزن شود، احتمال تولد نوزاد با وزن کم هنگام تولد، بالا می‌رود.

 

نکته‌ی پایانی

هیچ گاه خودتان را با دوستان یا نزدیکان خود مقایسه نکنید. بدن شما منحصر به فرد است پس تغییرات شما در این دوران هم منحصر به فرد است.

در نظر داشته باشید که اگر تهوع بارداری امان شما را بریده و کلافه شده‌اید و تمام راه‌کارهایی که گفته شد را انجام دهید و جواب نگرفتید (که بعید می‌دانم). حتماً برای دریافت مکمل یا در میان گذاشتن وضعیت‌تان به پزشک مراجعه کنید.

نویسنده: مینا روشنایی