اجازه دهید با یک سوال شروع کنیم.

فکر می‌کنید سبک زندگی شما با حضور پر رنگ آلودگی هوا، سموم و آفت کش‌ها در مواد غذایی و مصرف غذاهای سرخ کردنی و فست فودها کار کبد شما را آسان‌تر کرده یا سخت‌تر؟

اگر از جواب خود مطمئن نیستید بعد از خواندن این مقاله مطمئن خواهید شد.

 

ایست بازرسی کبد

در واقع هر چیزی که شما می‌خورید یا می‌نوشید، اول از همه از ایست بازرسی کبد می‌گذرد؛ چنانچه آن ماده  به درد بدن بخورد، نگه داشته می‌شود اما اگر نیاز نباشد یا مضر باشد، حذف می‌شود.

برای اینکه کبد بتواند به بهترین نحوه این‌کار را انجام دهد، در هر دقیقه حدود 1.4 لیتر خون را چک می‌کند تا مواد مفیدی مثل ویتامین‌ها را ذخیره و مواد مضر مثل الکل از بدن خارج کند و کوچک‌ترین ماده‌ای از قلم نیوفتد.

اما اگر کبد درست کار نکند چه می‌شود؟

در کبد ما همیشه مقداری چربی وجود دارد و این مقدار تا حدودی طبیعی است؛ اما اگر بیش از 5-10 درصد وزن کبد را چربی تشکیل دهد، به اصطلاح گفته می‌شود که کبد چرب شده. چرب شدن کبد همانا و کاهش سطح انرژی، درد شکم، کاهش اشتها، کاهش شدید وزن و مشکلات دیگر همانا!

خبر خوب این است که مشکلات کبد اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شود تاحدود زیادی قابل درمان و بازگشت است.

 

چه عواملی به کبد آسیب می‌زنند؟

چاقی دورشکم

  • اضافه وزن و چاقی

  • بالا بودن میزان چربی دور شکم؛

حتی ممکن است اضافه وزن نداشته باشید اما چربی اضافی دور شکم کار خودش را می‌کند و به کبد شما آسیب می‌زند.

  • مصرف الکل؛

    الکل در واقع به عنوان دشمن اصلی کبد شناخته می‌شود.
  • شکر یا همان سم سفید؛

مصرف زیاد شکر و کربوهیدرات تصفیه شده موجود در بسیاری از مواد غذایی مثل بستنی، نوشابه‌، آب میوه‌های صنعتی و شکلات می‌تواند به اندازه ی الکل برای کبد مضر باشد. با استفاده از تکنیک کش دست که در کتابچه‌ی رایگان دکتر زینو گفته شده است می‌توانید مصرف شکر را به حداقل برسانید. حتماً امتحان کنید، پشیمان نخواهید شد.

  • مقاومت به انسولین و ابتلا به دیابت نوع 2

  • مصرف داروهای شیمیایی مثل استامینوفن.
  • هپاتیت و سایر ویروس‌هایی که می‌توانند به کبد آسیب برسانند.

 

داشتن یک کبدِ سالم؛ آرزو یا حقیقتی دست یافتنی؟

یک کبد سالم مزایای زیادی برای سلامت شما دارد؛ درواقع بسیاری از مواردی که ما به عنوان نیروی جوانی می‌شناسیم می‌تواند با سلامت کبد بدست بیاید مثل :

  • داشتن انرژی بیش‌تر در طول روز
  • پوست سالم و شفاف‌تر
  • سیستم ایمنی قوی‌تر
  • سلامت دهان و دندان
  • تقویت سیستم گوارش
  • تنظم سیکل هورمونی

حالا که بحث جوانی شد می‌دانستید بین سن شناسنامه‌ی شما و سن واقعی شما تفاوت وجود دارد. تست سن بیولوژیک را حتماً امتحان کنید.

 

اما چگونه می‌توان کبد سالم تری داشت؟

کبد چرب درمان دارویی مشخصی ندارد؛ اما با 10 روش زیر به راحتی با مواد غذایی‌ای که در اکثر خانه‌ها پیدا می‌شود، می‌توانید کبد سالم‌تری داشته باشید و به بهبود و درمان کبد چرب خود کمک کنید.

 

1. همین الان، یک قدم به سمت عدد ایده‌آلت روی ترازو بردار

درمان کبد چرب با کاهش وزن

مرکز مطالعات بیماری‌های کبدی در آمریکا، کاهش وزن را یکی از عناصر اصلی بهبود علائم و کنترل پیشرفت کبد چرب غیر الکلی می‌داند. این سازمان به افرادی که کبدچرب دارند توصیه می‌کند تنها 5-3 درصد از وزن خود را کم کنند تا اثرات آن را به وضوح بر نتایج آزمایش خود ببینند. همچنین اشاره می‌کند که کاهش 10-7 درصد از وزن بدن به بهبود سایر علائم بیماری مثل التهاب و فیبروز و اسکار هم کمک می‌کند.
بهترین راه برای کاهش وزن و حفظ آن، برداشتن گام‌های کوچک اما مداوم است؛ با رژیم‌های سخت و فشرده علاوه بر اینکه وزن شما به همان سرعت به حالت قبل باز می‌گردد، معمولاً به کبد آسیب زیادی هم وارد می‌کنند.
اگر مبتلا به کبد چرب هستید، همیشه قبل از شروع رژیم لاغری با متخصصین تغذیه مشورت کنید تا با یک برنامه‌ی غذایی سالم و متنوع، علاوه بر کاهش وزن منطقی و صحیح به هدف خود یعنی کنترل کبد چرب هم برسید.
دکتر زینو اینجاست تا بهت کمک کنه با یک تیر دو نشان را هدف بگیری. دوست داری در مورد دکتر زینو بیش‌تر بدونی؟

 

2. رژیمی از دل کشورهای زیبای حوزه‌ی مدیترانه

در سال 2017 مطالعه‌ای نشان داد که پیروی از رژیم مدیترانه‌ای حتی بدون کاهش وزن می‌تواند میزان چربی کبد را کاهش دهد.
این رژیم علاوه بر کبد چرب، مشکلات دیگری که اغلب همراه کبد چرب ایجاد می‌شود مثل دیابت، فشارخون بالا و کلسترول بالا را هم تاحدودی کنترل می‌کند.
در این رژیم، مصرف انواع سبزیجات، میوه‌ها، حبوبات، ماهی و چربی‌های سالم جایگاه ویژه‌ای دارد.
اگر به اطلاعات بیش‌تری در مورد رژیم مدیترانه‌ای و مزایا و معایب آن نیاز داری، اینجا کلیک کن.

 

3. برای سلامت کبدتان، لیمو بخورید.

مصرف لیمو برای کبد چرب

حضور لیمو در هر خانه‌ای ضروری است؛ نه تنها برای درست کردن یک پارچ شربت آبلیموی تازه در دل تابستان بلکه برای کاربرد های درمانی زیادی که دارد.
لیمو مقدار زیادی ویتامین سی دارد که با افزایش آنزیم‌های کبدی به خنثی کردن سموم کمک می‌کند. مصرف روزانه لیمو با افزایش سطح ویتامین سی بدن، به شادابی و سم زدایی پوست هم کمک می‌کند.
فرقی نمی‌کند لیمو شیرین باشد یا ترش، وجود مقدار زیادی "فلاونوئید" در این میوه با کاهش کلسترول، تری‌گلیسرید و التهاب به بهبود کبدچرب کمک می‌کند.
علاوه بر این مصرف مداوم لیمو با حذف سلول‌های چربی ذخیره شده از ابتلا به کبد چرب پیشگیری می‌کند.

  • دستور پیشنهادی برای مصرف لیمو در روز:

    • نصف یک لیمو‌ی کامل را در یک لیوان آب بچکانید و 2 تا 3 بار در روز میل کنید. مخصوصاً صبح ناشتا. می‌توانید برای بهتر شدن طعم کمی هم عسل اضافه کنید. این کار را تا چند هفته ادامه دهید تا نتیجه‌ی دلخواه را ببینید.
    • 2 تا 3 برش لیمو را در یک پارچ آب بیندازید و چند ساعت صبر کنید؛ سپس سعی کنید در طول روز این پارچ آب را در فواصل منظم میل کنید.

نکته: اگر با خوردن لیمو دچار سوزش معده می‌شوید، این گزینه را رها کنید و سراغ راه حل‌های بعدی بروید.

 

4. سرکه‌ی سیب؛ می‌شوره، می‌بَره!!

فواید سرکه‌ی سیب برای کبد

سرکه ی سیب یکی از بهترین راهکارهای خانگی درمان کبد چرب است.
مصرف مداوم سرکه‌ی سیب تا حدودی شما را از شر چربی داخل و اطراف کبد خلاص می‌کند و از طرف دیگر به کاهش وزن هم کمک می‌کند؛ اگرچه که این روش‌ها برای دریافت بهترین اثر باید با مصرف سایر داروها و انجام ورزش و رژیم غذایی مناسب همراه باشد.
مطالعه‌ای که بر روی موش‌ها انجام شده نشان داده است که مصرف سرکه سیب توانایی بالایی در کاهش تجمع چربی‌ها در کبد دارد که خبر بسیار خوبی برای افراد مبتلا به کبد چرب است.

دستور پیشنهادی برای مصرف سرکه‌ی سیب در روز:

  • 1 قاشق غذاخوری سرکه‌ی سیب را در یک لیوان آب گرم بریزید.
  • برای طعم بهتر مقداری عسل اضافه کنید.
  • 2 بار در روز قبل از وعده ی غذایی میل کنید و برای مشاهده‌ی اثر این‌کار را تا چند ماه تکرار کنید.

قبل از مصرف سرکه‌ی سیب این نکات را در نظر بگیرید

  • چون سرکه‌ی سیب خاصیت اسیدی دارد، حتماً باید قبل از مصرف مثل دستور بالا رقیق شود و اگر رقیق نشود در برخی از افراد می‌تواند باعث سوزش مری شود.
  • مصرف مداوم سرکه سیب میتواند با برخی از داروها تداخل داشته باشد؛ پس حتماً پزشک خود را در جریان بگذارید.
  • به علت خاصیت اسیدی، سرکه می‌تواند به مینای دندان آسیب بزند؛ بنابراین پس از مصرف، دهان خود را با آب بشویید.

 

5. چای سبز؛ راهکار طبیعت برای کبدچرب

چای سبز یک نوشیدنی بسیار محبوب، سرشار از آنتی اکسیدان با خواص درمانی بسیار زیاد است. مصرف چای سبز علاوه بر کبد، تاثیرات فوق العاده‌ای بر روی قلب و عروق، کاهش وزن و افزایش سوخت و ساز چربی‌ها و کاهش سطح کلسترول و تری گلیسرید دارد.

دستور پیشنهادی برای مصرف چای سبز در روز:

مصرف 3-2 فنجان چای سبز طبیعی در روز- چه سرد و چه گرم- می‌تواند اثر فوق‌العاده‌ای بر کبد شما داشته باشد.

 

6. زردچوبه؛ مرهمی برای مشکلات کبدی

فوایدزردچوبه برای کبد

زردچوبه ادویه‌ای با خواص درمانی بی‌شمار است و اهمیت آن بسیار بیش‌تر از استفاده در پودر کاری یا خوش رنگ و لعاب کردن غذاها است.
زردچوبه به علت خواص آنتی اکسیدانی و ضد التهابی فراوانی که دارد به عنوان یکی دیگر از درمان‌های خانگی کبد چرب به شمار می‌رود. زردچوبه توانایی بدن در هضم چربی‌ها را بالا می‌برد، در نتیجه چربی‌ها در کبد ذخیره نمی‌شوند و به پاکسازی کبد کمک می‌شود.
ماده‌ی اصلی موجود در زردچوبه، کورکومین است که خواص اثبات شده‌ی زیادی دارد که می‌توانید اینجا به طور کامل در مورد خواص آن مطالعه کنید.
همچنین مطالعات زیادی درمورد اثر زردچوبه و مکمل‌های حاوی کورکومین بر روی کبد چرب انجام شده، برخی مطالعات نشان داده‌اند که مصرف کوتاه مدت مکمل‌ها، توانسته چربی موجود در کبد و علائم کبدچرب را کاهش دهد.

دستور پیشنهادی برای مصرف زردچوبه در روز:

  • 1-2 لیوان آب را بجوشانید و یک چهارم قاشق غذاخوری زردچوبه در آب بریزید و بگذارید بجوشد؛
    سپس آن را صاف کنید و 2 بار در روز به مدت چند هفته میل کنید (می‌توان به ترکیب فوق زنجبیل و لیمو هم اضافه کرد).
  • نصف قاشق غذاخوری زردچوبه را در یک لیوان شیر گرم بریزید و آن را یکبار یا بیش‌تر در طول روز میل کنید. (جذب خوراکی زردچوبه کم است، برای همین مصرف همزمان با مواد چرب مثل شیر جذب آن را بیش‌تر می‌کند).

نکته: حتماً قبل از مصرف مکمل‌های حاوی کورکومین با پزشک‌تان برای مصرف دوز مناسب مشورت کنید و اگر مشکلاتی مثل اسهال دل درد یا نفخ داشتید مصرف آن را قطع کنید.

این مکمل در برخی از افراد ازجمله کسانی که مشکلات کیسه‌ی صفرا دارند باید با احتیاط مصرف شود.

 

7. خار مریم؛ بهبود کبد چرب 

خار مریم ید طولایی در تاریخ درمان کبدچرب، مشکلات کیسه‌ی صفرا و حتی مسمومیت با سموم مختلف (مثل قارچ‌های سمی) دارد.
این گیاه نه تنها در مشکلات کبد، بلکه از گذشته برای افزایش شیر مادر، افسردگی و بسیاری دیگر مورد توجه پزشکان قرار گرفته بود.
ماده ی اصلی موجود در خار مریم سیلیمارین نام دارد که در اکثر بخش‌های گیاه وجود دارد؛ اما بیش‌تر در میوه و دانه تجمع دارد. سیلیمارین با خاصیت ضد التهابی و سمیت زدایی خود به پاکسازی کبد کمک می‌کند و برای درمان کبد چرب مخصوصا ناشی از مصرف الکل یا داشتن دیابت بسیار مفید است.
زمانی که خار مریم با سایر گیاهان دارای خاصیت سمیت‌زدایی کبد ترکیب شود، نتایج بهتری نشان می‌دهد برای همین اکثر مکمل‌های حاوی خار مریم به صورت ترکیبی با سایر مواد گیاهی است. حتماً به هنگام خرید از پزشک با داروساز خود مشورت بگیرید.

 

8. قهوه خود را با خیالت راحت نوش جان کنید

مصرف قهوه در کبدچرب

مصرف قهوه فواید زیادی برای کبد دارد و به طور مشخص تولید آنزیم‌هایی که التهاب را در کبد کاهش می‌دهد را افزایش می‌دهد. مصرف مداوم قهوه در افرادی که کبد چرب غیر الکلی دارند می‌تواند میزان آسیب به کبد را تا حدود زیادی کاهش دهد.
مصرف 2 تا 3 فنجان قهوه در روز به دلیل کاهش احتمال بیماری‌های کبدی توصیه می‌شود. بهترین انتخاب قهوه‌ی تلخ است که هیچ شکر یا چربی اضافی ندارد.

 

9. فعالیت فیزیکی خود را افزایش دهید

طبق مطالعات، اغلب افراد مبتلا به کبد چرب در طول روز تحرک کمی دارند و علاوه بر کبد چرب مشکلات دیگری دیابت، فشار خون و چاقی را هم دارند.
پس اگر کبد چرب دارید به افزایش فعالیت فیزیکی به چشم یکی از مراحل درمان کبد چرب نگاه کنید. فکر کنید یکی از داروهای شما، 30 دقیقه پیاده روی در روز است که باید 5 مرتبه در هفته تکرار شود.
حتماً نیاز نیست به باشگاه بروید یا ورزش خاصی انجام دهید، می‌توانید 30 دقیقه پیاده روی سریع داشته باشید یا حتی اگر محدودیت زمان دارید دو تا 15 دقیقه در روز پیاده روی کنید.
برای شروع ورزش سعی کنید فعالیت بدنی را با کارهای روزمره‌تان ادغام کنید. به عنوان مثال پیاده به فروشگاه مواد غذایی بروید، با فرزندان یا نوه‌های خود بازی کنید یا هر وقت می‌توانید بجای آسانسور از پله استفاده کنید.
همچنین به شدت توصیه می‌شود زمانی را که به نشستن اختصاص می‌دهید، کاهش دهید.

 

10. مصرف چه مکمل‌هایی برای کبدچرب توصیه می‌شود؟

مکمل‌های کبدچرب

مطالعات مختلف نشان داده‌اند که استفاده از ویتامین‌های مشخص، مکمل‌های گیاهی یا سایر مکمل‌ها می‌توانند تا حدودی میزان چربی موجود در کبد را کم کنند و احتمال پیشرفت بیماری‌های کبدی را کاهش دهند.
استفاده از مکمل‌های حاوی خار مریم، ویتامین ای و امگا 3، طبق دستور پزشک در بسیاری از موارد کمک کننده بوده است.
فراموش نکنید که همیشه قبل از مصرف مکمل با پزشک خود مشورت کنید، مخصوصاً اگر در حال استفاده از داروی خاصی هستید.

 

درمان کبد چرب در چند خط

کبد چرب می‌تواند مشکلات زیادی برای سلامت ما به همراه داشته باشد اما اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شود با چند تغییر کوچک در سبک زندگی قابل درمان است.
برای بهبود کبد چرب باید علاوه بر رژیم غذایی سالم زیر نظر متخصصین، فعالیت فیزیکی مناسب و کافی داشته باشیم و استفاده از موادی مثل سرکه‌ی سیب و لیمو یا برخی مکمل‌ها را در برنامه‌ی زندگی خود قرار دهیم.